新式比賽說明：
1.自114年起本土語文情境式演說，臺灣台語及臺灣客語題目調整為文字題；臺灣原住民族語言仍維
持4格圖。
2.桃園市114年度複賽及市決賽之本土語文情境式演說題目呈現形式亦比照全國賽辦理。
3.檢送全國語文競賽本土語文情境式演說臺灣台語及臺灣客語文字題示例各1份供參。
4.
演說內容須以題目為主，文字題的提示僅供參考可不必完全比照，競賽員可以依據題目自由發
揮。
全國語文競賽本土語文情境式演說
臺灣台語文字題示例
題目：暗頓(晚餐)
提示：
食暗頓進前，阿兄咧寫功課，小妹咧耍𨑨𨑨迌物仔，阿母佇灶跤咧攢暗頓。阿爸轉來
到厝，阮就做伙食飯。
Tsi
a
̍
h àm-t
ǹg tsìn-tsîng , a-hiann teh siá kong-khò,
sió-mu
ē
teh s
ńg tshit-thô-m
i
̍
h-á , a-bú t
ī
tsàu-kha teh tshuân àm-t
ǹg .
A-pah t
ńg-lâi kàu tshù , gún t
ō
tsò-hué tsi
a
̍
h-pn̄g.
（晚餐前哥哥在寫功課，妹妹在玩玩具，媽媽在廚房煮晚餐。爸爸下班回
家了，全家一起用餐。）
說明：
1. 演說內容須符合題目。
2.內容不以上述提示為限，所列提示僅供參考，也可以自行發揮。
桃園市立中壢高商 113 學年度語文競賽
本土語文情境式演說題目
臺灣台語高中學生組 第 1 題
題目：破病矣 phuà-pēnn ah (生病了)
提示：
有一工食暗飽，我規个人足𤺪。才想著應該是下晡佇外口沖著風閣淋
著雨，我本來干焦感覺身軀烘烘，愈晏煞愈艱苦，就開始吼甲大細聲。阿母
看我目屎流目屎滴，驚一下，緊𤆬我去病院予醫生看。醫生提度針磅體溫，
已經燒到 39 度。伊問我閣有啥物症頭，我講：
「我畏寒、頭殼疼、規身軀軟
𩛩𩛩感覺足厭𤺪。」經過專業的判斷，醫生講我破病矣，叫我愛休養五、六
工。
ū tsi ̍t kang tsia̍h-àm pá, guá kui-ê-lâng tsiok siān. Tsiah siūnn-tio̍h ìng-kai sī ē-poo
tī guā-kháu
tshiâng
tio̍h hong koh lâm tio̍h hōo, guá pún-lâi kan-na kám-kak sin-khu
hang-hang, jú uànn suah jú kan-khóo, tō khai-sí háu kah tuā-sè-siann. A-bú
khuànn guá ba̍k-sái lâu ba̍k-sái tih, kiann tsi ̍t-ē, kín tshuā guá khì pēnn-īnn hōo i-
sing khuànn. I-sing the̍h tōo tsiam pōng thé-un , í-king sio kàu 39 tōo . I mn̄g guá
koh ū siánn-mih tsìng-thâu, guá kóng: "guá uì-kuânn、thâu-khak thiànn、kui-sin-
khu nńg-kauh-kauh kám-kak tsiok ià-siān. "King-kuè tsuan-gia̍p ê phuànn-tuàn, i-
sing kóng-guá phuà-pēnn ah, kiò guá ài hiu ióng gōo、la̍k kang.
桃園市立中壢高商 113 學年度語文競賽
本土語文情境式演說題目
臺灣台語高中學生組 第 2 題
題目：飼寵物 tshī thióng-bu̍t (飼養寵物)
提示：
咱臺灣以早的人佇厝內飼貓是欲咬鳥鼠，飼狗是欲顧厝、防賊偷。
毋過，現代人飼寵物是共伊當做𨑨迌物仔，抑是囡仔伴，一旦失去興趣佮
耐心，就共伊牽去野外放生，造成流浪動物愈來愈濟的現象，實在真不應
該！我從以早就足想欲佇厝內飼一隻寵物，毋過……
Lán tâi-uân í tsá ê lâng tī tshù-lāi tshī niau sī beh kā niáu-tshí, tshī káu sī beh kòo-tshù,
hông tsha̍t thau. M̄-koh, hiān-tāi-lâng tshī thióng-bu̍t sī kā-i tòng-tsò tshit-thô-mi̍h-á,
ia̍h-sī gín-á phuānn, it-tàn sit-khì hìng-tshù kah nāi-sim, tō kā-i khan khì iá-guā pàng
senn, tsō-sîng lâu lōng tōng-bu̍t jú lâi jú tsē ê hiān-siōng, si ̍t-tsāi tsin put ìng-kai! guá
tsiông í tsá tō tsiok siūnn-beh tī tshù-lāi tshī tsi ̍t tsiah thióng-bu̍t, m̄-koh ……
桃園市立中壢高商 113 學年度語文競賽
本土語文情境式演說題目
臺灣台語高中學生組 第 3 題
題目：鬥做家事 tàu tsò ka-sū (幫忙做家事)
提示：
「三人若仝心烏塗變成金」每一个人攏愛共厝鬥相共，一定愛分擔
爸母的辛苦，家庭才會幸福。阮阿母無上班，佇厝顧阮小妹，逐工欲暗仔
我放學轉來，伊攏會佇灶跤無閒攢暗頓。食飽了後，我會共阿母鬥拭桌
頂，鬥做家事毋但是對阿母的體貼，嘛是做運動喔！這時阿母若聽著糞埽
車來矣，就𤆬小妹去巷仔口擲糞埽，小妹鬥捾細包的，阿母捀大箱的資源
回收，厝邊嘛有人出去倒糞埽，逐家會共辛苦的清潔隊說多謝。
"Sann lâng nā kāng-sim oo-thôo piàn-sîng kim " muí tsi ̍t-ê lâng lóng ài kā tshù tàu-
sann-kāng, it-tīng ài hun-tam pē-bú ê sin-khóo, ka-tîng tsiah-ē hīng-hok . Guán
a-bú bô siōng-pan, tī tshù kòo guán sió-muē, ta̍k-kang beh-àm-á guá pàng-o̍h tńg--
lâi , i lóng ē tī tsàu-kha bô-îng tshuân àm-tǹg. Tsia̍h-pá liáu āu, guá ē kā a-bú tàu
tshit toh-tíng, tàu tsò ka-sū m̄-nā sī tuì a-bú ê thé-thiap, mā sī tsò ūn-tōng ooh!
Tsit-sî a-bú nā thiann-tio̍h pùn-sò-tshia lâi--ah, tō tshuā sió-muē khì hāng-á-kháu tàn
pùn-sò, sió-muē tàu kuānn sè-pau--ê, a-bú phâng tuā siunn ê tsu-guân huê-siu,
tshù-pinn mā ū-lâng tshut-khì tó pùn-sò, ta̍k-ke ē kā sin-khóo ê tshing-kiat tuī
sueh/seh
to-siā.
桃園市立中壢高商 113 學年度語文競賽
本土語文情境式演說題目
臺灣台語高中學生組 第 4 題
題目：泅水 siû-tsuí (游泳)
提示：
熱天泅水一定愛注意安全，毋通雄雄狂狂看著水就烏白傱，才袂無
命閣予厝裡的人傷心。天氣有夠熱，有一工，阿明約兩个查某的、一个查
埔的同學做伙去溪仔邊耍水。這的時陣，阿娟看著溪邊有一塊看板，頂懸
寫講，「水深、危險，袂當泅水、釣魚」。阿娟苦勸阿明，熱天泅水一定
愛注意安全，若無發生危險，就慘矣。
Jua̍h-thinn siû-tsuí it-tīng ài tsù-ì an-tsuân, m̄-thang hiông-hiông kông kông khuànn-
tio̍h tsuí tō oo-pe̍h tsông, tsiah bē bô miā koh hōo tshù lí ê lâng siong-sim. Thinn-
khì ū-kàu jua̍h, ū tsi ̍t kang, a-bîng iok nn̄g ê tsa-bóo ê
、
tsi ̍t-ê tsa-poo ê tông-ha̍k
tsò-hué khì khe-á pian sńg tsuí. Tsit ê sî-tsūn, a-kuan khuànn-tio̍h khe-pinn ū tsi ̍t
tè khuànn pán, tíng-kuân siá kóng, "tsuí tshim
、
guî-hiám, bē-tàng siû-tsuí
、
tiò-
hî". A-kuan khóo-khǹg a-bîng, jua̍h-thinn siû-tsuí it-tīng ài tsù-ì an-tsuân, nā bô
huat-sing guî-hiám, tō tshám ah.
桃園市立中壢高商 113 學年度語文競賽
本土語文情境式演說題目
臺灣台語高中學生組 第 5 題
題目：抾著物件 khioh-tio
̍h mi̍h-kiānn (撿到東西)
提示：
有一工，學校拄放學，當當阿敏佮好朋友阿美擛手講再會了後，佇
學校斡角的牆圍仔跤，阿敏抾著一个皮包仔。這時阿敏有淡薄仔緊張佮好
玄，伊共皮包仔拍開，發現內底有幾若張一千箍佮五百箍的銀票。本底阿
敏想欲共皮包仔交予老師處理，毋過，想起這个時陣已經放學矣，皮包嘛
是佇學校外口抾著的，捌聽老師佇課堂上講過，會當提去附近的派出所，
交予管區的警察處理。
ū tsi ̍t kang, ha̍k-hāu tú pàng-o̍h,
tng-tong
a-bín kah hó pîng-iú a-bí ia̍t-tshiú kóng
tsài-huē liáu āu, tī ha̍k-hāu uat kak ê tshiûnn-uî á kha, a-bín khioh-tio̍h tsi ̍t-ê phuê-
pau-á. Tsit-sî a-bín ū tām-po̍h-á kín-tiunn kah hònn-hiân, i kā phuê-pau-á phah
khui, huat-hiān lāi-té ū kuí-nā tiunn tsi ̍t-tshing khoo kah gōo-pah khoo ê gîn-phiò.
Pún-té a-bín siūnn-beh kā phuê-pau-á kau hōo lāu su tshú-lí , m̄-koh, siūnn-khí
tsit-ê sî-tsūn í-king pàng-o̍h ah, phuê pau mā sī tī ha̍k-hāu guā-kháu khioh-tio̍h ê,
bat thiann lāu su tī khò-tn̂g siōng kóng--kuè, ē-tàng the̍h-khì hū-kīn ê phài-tshut-
sóo, kau hōo kuán-khu--ê kíng-tshat tshú-lí .
桃園市立中壢高商 113 學年度語文競賽
本土語文情境式演說題目
臺灣台語高中學生組 第 6 題
題目：過生日 kuè senn-ji̍t (過生日)
提示：
頂禮拜五是我的生日，阿爸、阿母佇厝裡共我做生日，閣送我足濟
生日禮物。𪜶訂我上愛食的雞卵糕，攢一大盤果子，好啉的飲料，排甲規
桌頂足豐沛。阮做伙唱生日快樂歌，講三个願望了後，共蠟燭歕化，阿爸
講：
「加一歲矣，愛閣較捌代誌喔！」我實在是足幸福的！
Tíng lé pài gōo sī guá ê senn-ji ̍t, a-pah
、
a-bú tī tshù lí kā guá tsò-senn-ji ̍t, koh sàng
guá tsiok tsē senn-ji ̍t lé-
bu̍t
. In tīng guá siōng ài tsia̍h ê ke-nn̄g ko, tshuân tsi ̍t tuā-
puânn kué-tsí, hó-lim ê ím-liāu , pâi kah kui toh-tíng tsiok phong-phài. Guán
tsò-hué tshiùnn senn-ji ̍t khuài-lo̍k kua, kóng sann ê guān-bōng liáu āu, kā la̍h
tsiok pûn
hua
, a-pah kóng: "ke tsi ̍t huè ah, ài koh-khah bat tāi-tsì ooh! " Guá si ̍t-
tsāi sī tsiok hīng-hok ê!
桃園市立中壢高商 113 學年度語文競賽
本土語文情境式演說題目
臺灣台語高中學生組 第 7 題
題目：踅街 se
̍h-ke (逛街)
提示：
歇假的時，我上愛和阮兜的人四界去𨑨迌、臺灣行透透。阿爸愛去
踅舊街因為遐會當看著誠濟在地的文化。阿母講伊上佮意食台灣的好滋
味，夜市是一个好耍閣好踅的好所在。小妹上愛去百貨公司，遐會當買媠
衫兼看電影。我自細漢毋捌字的時就愛反冊，厝邊的冊店是我上捷行踏的
所在，店內底的尪仔冊嘛是我的好朋友。
Hioh ké ê sî, guá siōng ài
hām
guán tau ê lâng sì-kè khì tshit-thô
、
tâi-uân kiânn
thàu thàu. A-pah ài khì se̍h kū ke in-uī hia ē-tàng khuànn-tio̍h tsiânn tsē tsāi-tē ê
bûn-huà. A-bú kóng i siōng kah-ì tsia̍h tâi-uân ê hó tsu-bī, iā-tshī sī tsi ̍t-ê hó sńg
koh hó se̍h ê hó sóo-tsāi. Sió-muē siōng ài khì pah-huè kong-si, hia ē-tàng bé suí
sann kiam khuànn tiān-iánn. Guá tsū sè-hàn m̄ bat-jī ê sî tō ài píng tsheh, tshù-
pinn ê tsheh-tiàm sī guá siōng tsia̍p kiânn ta̍h ê sóo-tsāi, tiàm lāi-té ê ang-á-tsheh
mā sī guá ê hó pîng-iú.
桃園市立中壢高商 113 學年度語文競賽
本土語文情境式演說題目
臺灣台語高中學生組 第 8 題
題目：耍手機仔 sńg tshiú-ki-á (玩手機)
提示：
手機仔是咱現代人生活中真重要的用品，毋但會當敲電話、上網看
影片、聽歌，甚至耍手機仔遊戲，攏真利便！有一工放學了後，阿雄行佇
路裡，又閣那行路那看手機仔，伊無注意著彼時人行道的燈號咧欲變紅燈
矣，仝款頭仔犁犁，準備欲行出去。這个時陣，雄雄有一台藍色的轎車駛
過來，險險仔挵著顧咧耍手機仔的阿雄。
Tshiú-ki-á s
ī lán hiān-tāi lâng sing-ua̍h tiòng tsin tiōng-iàu ê iōng-phín, m̄-nā ē-tàng
khà-ti
ān-uē
、
tsi
ūnn-bāng khuànn iánn-phìnn
、
thiann kua, s
īm-tsì sńg tshiú-ki-á iû hì,
lóng tsin l
āi piān ! ūtsi̍t kang pàng-o̍h liáu āu, a-hiông kiânn tī lōo lí, iū-koh ná
kiânn l
ōo ná khuànn tshiú-ki-á, i bô tsù-ì tio̍h hit-sî lâng hîng tō ê ting hō teh-beh piàn
âng-ting ah, k
āng-khuán thâu--á lê lê, tsún-pī beh kiânn tshut-khì. Tsit-ê sî-tsūn, hiông-
hiông ū tsi
̍t tâi nâ sik ê kiau-tshia sái kuè--lâi , hiám-hiám-á lòng-tio̍h kòo teh s
ńg tshiú-ki-á
ê a-hiông.
閩南語演說(情境式)開場與結束
各位評判老師、各位同學，逐家好，
鞠躬
微笑
我是第〇號。抽著第〇號題目。今仔日，我欲演說的是--〇〇〇〇〇。
……
……
微笑
我的演說到遮結束，感謝逐家!
鞠躬
